Đồng bào thái Tú Lệ - huyện  Văn Chấn - tỉnh Yên Bái có tục làm lễ lông tồng vào dịp đầu xuân năm mới cầu cho mưa thuận gió hòa, cây cối tốt tươi, người người mạnh khỏe, mùa màng bội thu

                                                 Ảnh Thày Mo làm lễ

Lễ hội lồng tồng Tú Lệ còn gọi là lễ hội xuống đồng mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc thái Mường Lò - Văn Chẫn - tỉnh Yên bái.Lễ hội được tổ chức vào dịp đầu xuân năm mới, là thời điểm chuẩn bị bước vào vụ mới. Hội lông tồng được tổ chức trên một khu ruộng rộng, bằng phẳng, đi lại thuận tiện, đó cũng là khu trung tâm cánh đồng của làng xã. Trước hôm diễn ra lễ hội bà con trong làng, xã dựng lên những sàn để đặt cỗ cúng. Sàn được bắc thành 2 bậc, bậc cao gồm 3 sàn cao khoảng 1,2m, mỗi sàn đặt vừa 1 mâm cỗ cúng dành cho già bản và 2 vị chức sắc đứng đầu làng, xã; Bậc sàn thấp có chiều cao khoảng 0,8m dành đặt mâm cúng cho các thôn bản, mỗi thôn bản làm 1 mâm cỗ. Lễ vật gồm hoa quả, xôi, rượu,thịt gà, thịt lợn, trứng và các loại bánh được làm từ lúa gạo do đông bào góp tùy theo điều kiện của mình. sau khi cỗ cúng được bầy xong thày mo cả bắt đầu khai lễ ( thày mo cả phải là người cao tay có uy tín trong làng,xã). Thày mo dâng lễ vật lễ tạ trời đất, thần linh, tổ tiên ông bà đã có công lập lên làng, xã, cầu cho mưa thuận gió hòa, cây cối tốt tươi người người mạnh khỏe, mùa màng bội thu.

 Đối diện với sàn cúng đồng bào dựng lên 1 cột cao khoảng 20 mét trên ngọn có 1 vòng tròn, đường kính khoảng 0,5 mét gián giấy đỏ, dưới chân cột đặt 1 mâm cỗ gôm: 1 con gà, chai rượu, 1 bát nước, 1 bát gạo, 1 đĩa xôi và những quả còn.Sau khi làm lễ ở sàn cúng thày mo và dân làng tập trung về chân cột còn làm lễ cúng thần linh và khai hội ném còn. Đồng bào địa phương và du khách cùng thi ném còn. Đồng bào quan niệm rằng phải ném thủng vòng còn thì cả năm mới được may mắn, mùa màng mới bội thu, ai ném thủng vòng còn thi cả năm người ấy rất may mắn, nếu kết thúc hội còn mà vòng còn không có ai ném thủng thi năm ấy sẽ kém may mắn và mùa màng thất bát. Trong lễ hội lồng tồng còn diễn ra các hoạt động dan gian khác như: Múa chiêng, múa trống, múa xòa, kéo co, đẩy gậy... Ấn tượng nhất là nem còn vòng tất cả mọi người cùng tham gia vào vòng còn và phải thật chú ý bắt còn bằng 1 tay, nếu ai để quả còn rơi xuống đất hoặc bắt còn bằng 2 tay sẽ phải uống 1 chén rượu, cuộc thi cứ thế kéo dài cho đến khi thày mo hạ lễ, dân làng và du khách cung hưởng lộc ngả mâm ngay trên bờ ruộng uống rượu chúc mừng thành công lễ hội và chúc một năm mưa thuận gió hòa mùa màng bội thu.

                                                                             Bài và ảnh Phạm Pa Ri

Ảnh múa trống

Ảnh: thi ném còn trong lễ hội lông tồng

Ảnh: múa xòe trong hội lông tồng